Οι ...3 ...εντολές

Το εκλογικό αποτέλεσμα της 6ης Μαΐου προκάλεσε πολιτικό σεισμό και ανατροπή του σκηνικού, καθώς επίσης και αδυναμία συγκρότησης κυβέρνησης.

Από το μεσημέρι της Δευτέρας ενεργοποιήθηκε η συνταγματική διαδικασία των διερευνητικών εντολών, προκειμένου να σχηματιστεί κυβέρνηση συνεργασίας, ωστόσο οι πρώτες ενδείξεις είναι δυσοίωνες, ενδυναμώνοντας τα σενάρια για νέες εκλογές τον Ιούνιο.

Ο πρόεδρος της ΝΔ, Αντώνης Σαμαράς, έλαβε -ως αρχηγός του πρώτου κόμματος- τη διερευνητική εντολή και συναντήθηκε διαδοχικά με τους κυρίους Τσίπρα, Βενιζέλο και Κουβέλη.

Από τις δηλώσεις που ακολούθησαν διεφάνη το αδιέξοδο, με αποτέλεσμα να επιστρέψει ο κ. Σαμαράς την εντολή, η οποία θα παραδοθεί στον Αλ. Τσίπρα, ως αρχηγού του δεύτερου σε δύναμη κόμματος, την Τρίτη στις 14.00.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ προτίθεται να πραγματοποιήσει συναντήσεις με όλους τους πολιτικούς αρχηγούς, πλην Χρυσής Αυγής.

Εάν ο κ. Τσίπρας δεν επιτύχει συμφωνία για τη δημιουργία Αριστερής κυβέρνησης, η εντολή θα πάει στον Ευ. Βενιζέλο.

Εάν παραμείνει το αδιέξοδο, τότε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα καλέσει τους αρχηγούς των κομμάτων και, αν και τότε επιβεβαιωθεί η αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης, θα επιδιώκει το σχηματισμό κυβέρνησης από όλα τα κόμματα της Βουλής για τη διενέργεια εκλογών.

Σε περίπτωση αποτυχίας αναθέτει στον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Αρείου Πάγου ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου το σχηματισμό κυβέρνησης για να διενεργήσει εκλογές.

Αν επιβεβαιωθεί αυτό το σενάριο, οδηγούμαστε σε νέες εκλογές, με πιθανότερες ημερομηνίες την 10η ή την 17η Ιουνίου.

Το χρονικό της ημέρας

Αργά το μεσημέρι, την πόρτα του Προεδρικού Μεγάρου πέρασε ο Α. Σαμαράς, όπου έλαβε τη διερευνητική εντολή για το σχηματισμό κυβέρνησης.

Αμέσως μετά, ο πρόεδρος της ΝΔ άνοιξε τον κύκλο επαφών με τους πολιτικούς αρχηγούς, με πρώτον τον Αλ. Τσίπρα, με τον οποίο συναντήθηκε στο γραφείο του στη Βουλή επί 15 λεπτά.

Μετά τη συνάντηση -και από τα γραφεία του ΣΥΡΙΖΑ- ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ επισήμανε ότι "οι προγραμματικές θέσεις Σαμαρά βρίσκονται στον αντίποδα του εναλλακτικού σχεδίου της Αριστεράς", καθώς επίσης ότι ο πρόεδρος της ΝΔ έχει υπογράψει το Μνημόνιο.

"Με αυτά τα δεδομένα δεν μπορεί να υπάρχει κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας όπως την ονομάζει ο ίδιος, καθώς τα μέτρα που έχει υπογράψει δεν μπορούν να αποτελούν σωτηρία, αλλά τραγωδία", είπε.

Και συμπλήρωσε: "Εμείς θα εξαντλήσουμε κάθε πιθανότητα συνεννόησης με τις δυνάμεις της Αριστεράς".

Ο κ. Σαμαράς συναντήθηκε κατόπιν με τον Ευ. Βενιζέλο, ο οποίος εξειδίκευσε την πρόταση για κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Μεταξύ άλλων είπε ότι το ΠΑΣΟΚ δεν αξιώνει συμμετοχή στελεχών του σε κυβέρνηση με φιλοευρωπαϊκό προσανατολισμό, στην οποία, όμως, ζήτησε να συμμετέχουν ο ΣΥΡΙΖΑ και η Δημοκρατική Αριστερά.

"Όχι" στο δίπολο ΠΑΣΟΚ- ΝΔ είπε ο πρόεδρος της ΔΗΜΑΡ, Φώτης Κουβέλης, μετά το πέρας της συνάντησης του με τον Α. Σαμαρά. Αντιθέτως, άφησε ανοιχτό "παράθυρο" σε συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ, λέγοντας ότι "υπάρχει διάθεση, περιμένουμε καθαρές προτάσεις".

Νωρίτερα, ο πρόεδρος της ΝΔ τηλεφώνησε στη γγ της ΚΕ του ΚΚΕ, Αλέκα Παπαρήγα, ζητώντας της να προσέλθει σε συνάντηση μαζί του, για να λάβει ένα ευγενικό "όχι", λέγοντας ότι δεν υπάρχει κοινό σημείο επαφής, άρα δεν υπάρχει λόγος συνάντησης.

Ο Π. Καμμένος αρνήθηκε να προσέλθει, ενώ σημειώθηκε και ένα ευτράπελο κατά τη διάρκεια των τηλεφωνικών επικοινωνιών των δύο πλευρών, όταν σήκωσε το ακουστικό ο γνωστός ηθοποιός και βουλευτής -πλέον- των Ανεξάρτητων Ελλήνων, Παύλος Χαϊκάλης.

Με τη Χρυσή Αυγή δεν επιχειρήθηκε καν προσπάθεια επικοινωνίας, καθώς έχει τη δική της ατζέντα που απέχει από τα συμβαίνοντα.


Δηλώσεις Παπαδήμου

Αρχικώς, ο Κ. Παπούλιας δέχθηκε τον πρόεδρο της Βουλής, Φ. Πετσάλνικο, ο οποίος τον ενημέρωσε για το αποτέλεσμα των εκλογών και κατόπιν τον απερχόμενο πρωθυπουργό, Λ. Παπαδήμο.

"Χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια από όλους να μην πάνε χαμένες οι θυσίες του λαού", υπογράμμισε ο Λ.Παπαδήμος, ενώπιον του Κ. Παπούλια, τονίζοντας ότι "η κυβέρνηση συνεργασίας είχε συγκεκριμένο έργο, το οποίο έφερε εις πέρας ολοκληρώνοντας το έργο της".

Επεσήμανε ότι "έχουμε διανύσει ένα μεγάλο μέρος για την εξυγίανση της οικονομίας και την βιώσιμη ανάπτυξη" και έχει μεγάλη σημασία να εξασφαλισθεί η σταθερότητα η εμπιστοσύνη και η αλληλεγγύη προκειμένου να ολοκληρώσουμε την προσπάθεια για την ανόρθωση της οικονομίας".

Ο κ. Πετσάλνικος δήλωσε: "Είναι στιγμές κρίσιμων αποφάσεων και εύχομαι οι ηγεσίες των πολιτικών δυνάμεων της χώρας να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και των ευθυνών. Εύχομαι να υπάρχουν αποφάσεις που θα είναι χρήσιμες για τη χώρα και την κοινωνία. Η χώρα πρέπει να συνεχίσει να είναι όρθια μέσα στην ευρωζώνη, η χώρα πρέπει να κυβερνηθεί".


Πως φθάσαμε εδώ

Η ΝΔ ως πρώτο κόμμα δεν πέτυχε αυτοδυναμία, με συνέπεια να ενεργοποιούνται οι συνταγματικές διαδικασίες για την επόμενη ημέρα και τη συγκρότηση κυβέρνησης συνεργασίας, χωρίς να αποκλείεται και σενάριο νέας προσφυγής στις κάλπες, τον προσεχή Ιούνιο.

Σαμαράς και Βενιζέλος κατέθεσαν -το βράδυ της Κυριακής- προτάσεις για συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος αναδεικνύεται σε μεγάλο νικητή των εκλογών, επέμεινε στην πρόταση του για σχηματισμό κυβέρνησης αριστερών κομμάτων, πρόταση που έσπευσε να απορρίψει εκ νέου η Αλέκα Παπαρήγα.

Από την πλευρά του, ο Πάνος Καμμένος, έτερος νικητής των εκλογών, διαμήνυσε ότι οι Ανεξάρτητοι Έλληνες "δεν συνεργάζονται με δοσίλογους". Ο Φ. Κουβέλης δήλωσε ότι η ΔΗΜΑΡ δεν θα δώσει δημοκρατικό αριστερό άλλοθι.

"Είναι καιρός να φοβηθούν οι προδότες της πατρίδας", δήλωσε ο Ν. Μιχαλολιάκος.

Το Σύνταγμα

Το Σύνταγμα προβλέπει τη διαδικασία των διερευνητικών εντολών στα τρία πρώτα κόμματα και με διαφορά τριών ημερών για κάθε διερευνητική εντολή.

Το αποτέλεσμα των βουλευτικών εκλογών δεν ανέδειξε αυτοδύναμη κυβέρνηση ώστε να έχει εφαρμογή η διάταξη του άρθρου 37 παράγραφος 2 του Συντάγματος σύμφωνα με την οποία Πρωθυπουργός διορίζεται ο αρχηγός του κόμματος το οποίο διαθέτει στη Βουλή την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών και συνεπώς ενεργοποιείται η διαδικασία των διερευνητικών εντολών.

Σύμφωνα με όσα ορίζει η παράγραφος 2 του άρθρου 37, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα πρέπει να δώσει στον αρχηγό της Νέας Δημοκρατίας Αντώνη Σαμαρά, ως τον αρχηγό του κόμματος που διαθέτει τη σχετική πλειοψηφία, διερευνητική εντολή για να διακριβωθεί η δυνατότητα σχηματισμού Κυβέρνησης που να απολαμβάνει την εμπιστοσύνη της Βουλής.

Ο κ. Σαμαράς, αν δεν επιλέξει να επιστρέψει τη διερευνητική εντολή, έχει τρεις ημέρες περιθώριο να επιδιώξει συνεργασία με άλλο ή άλλα κόμματα ώστε να επιτευχθεί πλειοψηφία τουλάχιστον 151 εδρών.

Αν δεν διαπιστωθεί αυτή η δυνατότητα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρέχει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του δεύτερου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος, εν προκειμένω του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος θα έχει επίσης τρεις ημέρες περιθώριο να διερευνήσει αν υπάρχει δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.

Εάν δεν τελεσφορήσει η προσπάθεια του κ. Τσίπρα για το σχηματισμό κυβέρνησης, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δίνει διερευνητική εντολή στον αρχηγό του τρίτου σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματος, δηλαδή τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελο Βενιζέλο, που επίσης μέσα σε τρεις ημέρες θα πρέπει να διακριβώσει αν εκείνος έχει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνηση.

Το Σύνταγμα ορίζει ότι αν οι διερευνητικές εντολές δεν τελεσφορήσουν, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα πρέπει να καλέσει τους αρχηγούς των κομμάτων και, αν και τότε επιβεβαιωθεί η αδυναμία σχηματισμού Κυβέρνησης που να έχει την εμπιστοσύνη της Βουλής, επιδιώκει το σχηματισμό Κυβέρνησης από όλα τα κόμματα της Βουλής για τη διενέργεια εκλογών και σε περίπτωση αποτυχίας αναθέτει στον Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας ή του Αρείου Πάγου ή του Ελεγκτικού Συνεδρίου το σχηματισμό κυβέρνησης, όσο το δυνατό ευρύτερης αποδοχής, για να διενεργήσει εκλογές και διαλύει τη Βουλή.

Τι γίνεται αν τελικά η χώρα οδηγηθεί και πάλι σε εκλογές;

Το Σύνταγμα (άρθρο 54) ορίζει ότι αν γίνουν άμεσα βουλευτικές εκλογές, και πάντως αν αυτές διεξαχθούν μετά την 31η Μαΐου, τότε θα πρέπει να διενεργηθούν με βάση την τελευταία απογραφή, δηλαδή την απογραφή που έγινε μόλις ένα χρόνο πριν και θα πρέπει να δημοσιευθεί μέχρι το τέλος Μαΐου.

Τα αποτελέσματα της τελευταίας απογραφής εκτιμάται ότι θα οδηγήσουν σε ανακατανομή των εδρών που αντιστοιχούν στις εκλογικές περιφέρειες.

Να σημειωθεί ότι με βάση την εκλογική νομοθεσία, αν γίνουν εκλογές μέσα σε διάστημα μικρότερο από τους 18 μήνες από τις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές, δεν απαιτείται σταυρός προτίμησης