Η ακμή δεν είναι απλώς "παιδικό φαινόμενο". Πρόκειται για μια φλεγμονώδη κατάσταση του δέρματος που, κάποια στιγμή, αγγίζει τους περισσότερους από εμάς. Οι βασικοί παράγοντες που την πυροδοτούν είναι οι ορμόνες, η γενετική μας προδιάθεση, η ποιότητα του αέρα, τα προϊόντα περιποίησης, ορισμένα φάρμακα, καθώς και προβλήματα υγείας — και ναι, σε κάποιες περιπτώσεις και η διατροφή.
Πολλές φορές, όταν ψάχνουμε λύσεις στο διαδίκτυο, πέφτουμε πάνω σε "συνταγές" που δεν έχουν καμία επιστημονική βάση. Ας δούμε τέσσερις από τους συχνότερους μύθους και τι πραγματικά ισχύει, βάσει ερευνών.
1. Μύθος: Μόνο οι έφηβοι έχουν ακμή
Αλήθεια: Η ακμή μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Εκτός από την εφηβεία, είναι συχνή σε ενήλικες, είτε ως συνέχεια είτε ως νέα εκδήλωση μετά τα 25. Τον ρόλο παίζουν οι ορμόνες, αλλά και η γενετική, το άγχος, τα καλλυντικά ή φάρμακα.
2. Μύθος: Η σοκολάτα προκαλεί ακμή
Αλήθεια: Δεν υπάρχει επιστημονική απόδειξη ότι σοκολάτα (ούτε μαύρη ούτε γάλακτος) προκαλεί ακμή. Ωστόσο, λόγω ζάχαρης ή γάλακτος σε ορισμένα προϊόντα σοκολάτας, κάποιοι μπορεί να παρατηρήσουν επιδείνωση. Αν συμβαίνει σε εσένα, δοκίμασε μαύρη σοκολάτα με λίγη ζάχαρη.
3. Μύθος: Τα γαλακτοκομικά είναι υπεύθυνα
Αλήθεια: Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι το γάλα (ειδικά με υψηλή περιεκτικότητα σε ορμόνες) μπορεί να ενισχύσει ορμόνες που πυροδοτούν ακμή, αλλά δεν υπάρχει ξεκάθαρος αιτιολογικός δεσμός. Αν υποψιάζεσαι ότι σε επηρεάζει, δοκίμασε να τα ελαττώσεις σε συνεργασία με διαιτολόγο.
4. Μύθος: Τα λιπαρά φαγητά «βγάζουν» ακμή
Αλήθεια: Τα πολύ λιπαρά ή τηγανητά δεν προκαλούν άμεσα ακμή. Ωστόσο, αν διατηρούν φλεγμονή ή υπονομεύουν την πρόσληψη «καλών» λιπαρών (π.χ. ω-3), τότε μπορεί να δυσκολεύουν την κατάσταση.
Τι πραγματικά αυξάνει τον κίνδυνο ακμής;
Ορμόνες & γενετική: Τεστοστερόνη, IGF‑1 και άλλες ορμόνες αυξάνουν την έκκριση σμήγματος και φλεγμονή.
Διατροφή με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη & γαλακτοκομικά μπορεί να επιδεινώσουν την ακμή — κυρίως για ορισμένους ανθρώπους.
Τοπικοί παράγοντες: Ο υπερβολικός καθαρισμός, η τριβή (π.χ. από κράνη, ρούχα, τηλέφωνο) μπορούν να προκαλέσουν ακμή μηχανικού τύπου (acne mechanica).
Τι να κάνεις πραγματικά
Κάνε τα στοιχειώδη: Απελευθέρωσε τους πόρους, με ρητινοειδή ή σαλιτσιλικό οξύ, και μείνε συνεπής στην περιποίηση.
Διατροφή χωρίς υπερβολές: Αν υπάρχει υποψία ότι κάτι σε επηρεάζει, προσπάθησε με αιτιολογημένα βήματα, όχι σκληρές εξαιρέσεις.
Ζητά βοήθεια: Αν οι θεραπείες χωρίς συνταγή δεν βοηθούν, επικοινώνησε με δερματολόγο ή διαιτολόγο — η εξατομίκευση κάνει τη διαφορά.
Παραμένει ένας μύθος ότι η ακμή αφορά μόνο τους εφήβους ή ότι «φταίμε εμείς επειδή πλενόμαστε λίγο ή τρώμε κάτι λάθος». Η ακμή έχει πολλούς παράγοντες — από ορμόνες και κληρονομικότητα, μέχρι διατροφή και πίεση ζωής. Το πρώτο βήμα για να τη διαχειριστείς σωστά είναι να ξεχωρίσεις τον μύθο από την πραγματικότητα και, όταν χρειάζεται, να ζητήσεις επαγγελματική βοήθεια.
Διαβάστε ακόμα: Σκάλισμα μύτης: Η απρόσμενη συνήθεια που ίσως αυξάνει τον κίνδυνο για Αλτσχάιμερ