Ρεκόρ θερμοκρασιών στους ωκεανούς τον Ιούνιο – Ελ Νίνιο και κλιματική αλλαγή εντείνουν την ανησυχία
Τις υψηλότερες θερμοκρασίες που έχουν καταγραφεί ποτέ για μήνα Ιούνιο έφτασε η επιφάνεια των ωκεανών, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο Κλιματικής Αλλαγής (C3S) και τη Διεύθυνση Θαλασσών (Copernicus Marine) της ευρωπαϊκής υπηρεσίας Κοπέρνικος. Οι επιστήμονες αποδίδουν το νέο ρεκόρ στον συνδυασμό του φυσικού φαινομένου Ελ Νίνιο και της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής.
Η μέση θερμοκρασία στην επιφάνεια των ωκεανών, που καλύπτουν τα δύο τρίτα του πλανήτη, διαμορφώθηκε στους 20,98 βαθμούς Κελσίου, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ των 20,89 βαθμών που είχε σημειωθεί το 2024. Παράλληλα, το πρώτο εξάμηνο του 2026 ήταν το δεύτερο θερμότερο που έχει καταγραφεί, μετά το αντίστοιχο διάστημα του 2024.
«Οι τρέχουσες συνθήκες ίσως σηματοδοτούν την έναρξη μιας νέας φάσης, που μας οδηγεί ξανά σε αχαρτογράφητο έδαφος», προειδοποίησε ο διευθυντής του C3S, Κάρλο Μπουοντέμπο. Όπως ανέφερε, με τις θερμοκρασίες των ωκεανών ήδη σε τόσο υψηλά επίπεδα και το Ελ Νίνιο να ενισχύεται, είναι πιθανό να καταρριφθούν νέα ρεκόρ τους επόμενους μήνες.
Οι υψηλότερες θερμοκρασίες καταγράφηκαν στον κεντρικό και ανατολικό ισημερινό Ειρηνικό, την περιοχή που επηρεάζεται περισσότερο από το Ελ Νίνιο. Ο τροπικός Ειρηνικός σημείωσε το θερμότερο πρώτο εξάμηνο στην ιστορία, με μέση θερμοκρασία 26,91 βαθμούς Κελσίου, ξεπερνώντας οριακά το προηγούμενο ρεκόρ του 2016.
Το Ελ Νίνιο, που εμφανίζεται κάθε δύο έως επτά χρόνια, ενισχύει τη θέρμανση της επιφάνειας της θάλασσας και συνδέεται με ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως ξηρασίες, πλημμύρες και παρατεταμένους καύσωνες. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το φετινό επεισόδιο ενδέχεται να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί.
Το φαινόμενο προστίθεται στη μακροχρόνια άνοδο της θερμοκρασίας των ωκεανών, η οποία οφείλεται στη συσσώρευση αερίων του θερμοκηπίου από την καύση ορυκτών καυσίμων. Οι ωκεανοί απορροφούν περίπου το 90% της πλεονάζουσας θερμότητας που προκαλεί η ανθρώπινη δραστηριότητα.
Από τις αρχές του 2026, θαλάσσιοι καύσωνες καταγράφονται στο 82% της επιφάνειας των ωκεανών παγκοσμίως, ενώ σχεδόν οι μισοί χαρακτηρίζονται ισχυροί έως ακραίοι. Ιδιαίτερα έντονο είναι το φαινόμενο στον τροπικό Ειρηνικό και στη Μεσόγειο.
Στη Μεσόγειο, το πρώτο εξάμηνο του έτους κύματα θαλάσσιας ζέστης επηρέασαν το 98% της επιφάνειάς της, ενώ τον Ιούνιο η μέση θερμοκρασία έφτασε στο ιστορικό υψηλό των 23,34 βαθμών Κελσίου. Στη βορειοδυτική Μεσόγειο καταγράφηκαν θερμοκρασίες έως και 5,2 βαθμούς πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα, εξέλιξη που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στον πρόσφατο ευρωπαϊκό καύσωνα.
Οι θαλάσσιοι καύσωνες ασκούν έντονες πιέσεις στα θαλάσσια οικοσυστήματα, προκαλώντας μαζική θνησιμότητα σε κοράλλια, αχινούς, μαλάκια και άλλα είδη. Παράλληλα, η περαιτέρω θέρμανση των θαλασσών αυξάνει την ενέργεια στην ατμόσφαιρα, ενισχύοντας τον κίνδυνο εκδήλωσης ισχυρών καταιγίδων, ιδιαίτερα στη Μεσόγειο.