Σαρδέλα η ...καλοκαιρινή

Η σαρδέλα είναι ένα καλοκαιρινό ψάρι του αφρού, όπως συνηθίζουμε να λέμε. Ψαρεύεται δηλαδή σε χαμηλά βάθη. Η διατροφική της αξία είναι πολύ μεγάλη αφού είναι πλούσια σε φώσφορο, νάτριο, σίδηρο, βιταμίνη Α, ασβέστιο, Ω 3 λιπαρά οξέα. Αναγνωρίζουμε τη φρέσκια σαρδέλα από την έντονη μυρωδιά, τα αστραφτερά μάτια και τη στιλπνότητα της σάρκας της.

Συνήθως γίνεται ψητή στα κάρβουνα, σε πολλές όμως περιοχές της χώρας μας την τυλίγουν με τα κληματόφυλλα και σερβίρουν σαρδέλες « παντρεμένες ». Η πατρίδα της σαρδέλας είναι η Μυτιλήνη. Συνολικά περίπου πεντακόσιες οικογένειες επαγγελματικών ψαράδων ζουν από τον ενάλιο πλούτο της κλειστής θάλασσας της Καλλονής με το μικρό βάθος, « που βγάζει την καλύτερη σαρδέλα στην Ελλάδα και στον κόσμο όλο », όπως καυχιούνται οι Μυτιληνιοί.

Όμως τι είναι αυτό που κάνει την σαρδέλα Καλλονής να ξεχωρίζει; Η νοστιμιά της λοιπόν οφείλεται στην τροφή που βρίσκει στον κόλπο, ο οποίος είναι εξαιρετικά πλούσιος σε πλαγκτόν. Γίνεται μικρή σε μέγεθος και παχιά, ενώ η σάρκα της έχει ένα υπόλευκο χρώμα σε αντίθεση με την πελαγίσια, που είναι μεγαλύτερη και πιο σκούρα.

Το ψάρεμα της σαρδέλας στην Καλλονή ξεκινά γύρω στα τέλη Μαΐου και σταματά τον Οκτώβριο, που το ψάρι ετοιμάζεται να γεννήσει. Τον Αύγουστο η σαρδέλα βρίσκεται στην καλύτερη φάση της, σε πάχυνση και σε μέγεθος.
Εδώ λοιπόν στο νησί της Μυτιλήνης, οι σαρδέλες αλατίζονται για 1-2 ημέρες, γίνονται γλυκές και ζουμερές και καταναλώνονται ως ορεκτικό, παρόλο που είναι κυριολεκτικά ωμές.

Φτιάχνονται και γεμιστές...

1 κιλό μεγάλες σαρδέλες, 4 σκελίδες σκόρδο λιωμένο, 2 αυγά, 2 κουταλιές κάπαρη, ρίγανη,1 ματσάκι μαϊντανό, 1 φλιτζάνι τσαγιού αλεύρι, τριμμένη φρυγανιά, αλάτι-πιπέρι

Πλένετε καλά τις σαρδέλες, κόβετε τα κεφάλια τους και τις στραγγίζετε σε σουρωτήρι. Ανακατεύετε τον ψιλοκομμένο μαϊντανό με το σκόρδο, τη ρίγανη, την κάπαρη και το αλατοπίπερο. Ανοίγετε τις σαρδέλες στη μέση χωρίς να τις χωρίσετε εντελώς ως την ουρά, αφαιρείτε το κόκαλο και τις παραγεμίζετε με τα μυρωδικά. Βάζετε λάδι να κάψει ,κλείνετε τις σαρδέλες, τις περνάτε από το αλεύρι, μετά από τα αυγά χτυπημένα και τέλος από τη φρυγανιά. Τις τηγανίζετε να ροδίσουν. Τις σερβίρετε με βραστά χόρτα ή μια φρέσκια σαλάτα.

και, παντρεμένες...

Αν πιστεύετε ότι το τηγάνι θα κάνει το φαγητό αυτό βαρύ, έχετε και εναλλακτική.

Τυλίγετε τις παραγεμισμένες σαρδέλες μία-μία σε αμπελόφυλλα. Τις αραδιάζετε σε ένα ταψί και τις σκεπάζετε με τομάτα περασμένη από τον τρίφτη. Ψήνετε στο φούρνο για τριάντα λεπτά και περιχύνετε πριν το σερβίρισμα με χυμό λεμονιού.