Συμμετοχή ΥΕΘΑ Ν. Δένδια στο 4ο “East Macedonia & Thrace Forum” και συνάντηση με τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Πρέσβη Matthew G. Whitaker

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας συμμετείχε σήμερα, Πέμπτη 19 Μαρτίου 2026, στην πρώτη ημέρα των εργασιών του 4ου “East Macedonia & Thrace Forum” στην Αλεξανδρούπολη, όπου συζήτησε με τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Πρέσβη Μάθιου Γουΐτακερ (Matthew G. Whitaker) για το ρόλο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και το μέλλον του ΝΑΤΟ, στη σημερινή κρίσιμη συγκυρία για τη διεθνή ασφάλεια.

Εισαγωγή για τη συζήτηση έκανε ο Πρόεδρος του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών Συμεών Τσομώκος, ενώ συντόνισε ο δημοσιογράφος Μάνος Καραταράκης. Τη συζήτηση παρακολούθησε ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης.

Ακολουθούν οι ερωτήσεις που δέχθηκε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας και οι απαντήσεις που έδωσε:

ΜΑΝΟΣ ΚΑΡΑΤΑΡΑΚΗΣ:

Η ελληνική «πυροβολαρχία Patriot», μέρος της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας, αποτελεί μια ενεργή στρατιωτική αποστολή που ξεκίνησε το Σεπτέμβριο του 2021 και έχει πλέον επεκταθεί έως τον Νοέμβριο του 2026. Σήμερα λοιπόν, για πρώτη φορά, αυτή η πυροβολαρχία επιχείρησε σημειώνοντας την πρώτη επιβεβαιωμένη κατάρριψη σε συνθήκες μάχης εναντίον ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων. Θα ήθελα λοιπόν να απευθύνω το ερώτημα στον κ. Υπουργό για τη σημασία του γεγονότος σχετικά με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ:

Κατ’ αρχάς, μας κάλεσε η Κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας. Το Βασίλειο λοιπόν, μας κάλεσε κι έγινε η υπογραφή αυτή. Αυτό λοιπόν που κάνουμε στο Βασίλειο είναι να προστατεύσουμε κάθε πολίτη της Ε.Ε. και όλου του κόσμου, καθώς η τιμή του πετρελαίου είναι πολύ σημαντική για τη διαβίωσή μας. Όλοι κατανοούμε ότι αν καταστραφούν τα διυλιστήρια και οι εγκαταστάσεις παραγωγής φυσικού αερίου, τι θα συμβεί στον κόσμο. Θα επιστρέψουμε σε πρωτόγονες εποχές.

Τώρα λοιπόν -επειδή οι κρίσεις είναι για όλους, για τους πολίτες της Αλεξανδρούπολης όταν πηγαίνουν στο σούπερ μάρκετ ή όταν πηγαίνουν στο πρατήριο για να γεμίσουν το αυτοκίνητό τους- προστατεύουμε μια χώρα στο πλαίσιο μιας Συμφωνίας, καθώς και το επίπεδο διαβίωσης κάθε Έλληνα και Ευρωπαίου πολίτη.

Τέλος, αλλά εξίσου σημαντικό, είναι ότι αποδεικνύεται η αποτελεσματικότητα των Ενόπλων Δυνάμεων. Είμαι πολύ υπερήφανος για τις Ένοπλες Δυνάμεις της Ελλάδας και πρέπει να το πω. Δεν είμαι χαρούμενος φυσικά, δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι είμαστε χαρούμενοι σε περίοδο πολέμου, όμως είμαι πολύ υπερήφανος.

ΜΑΝΟΣ ΚΑΡΑΤΑΡΑΚΗΣ:

Πέρυσι είχατε την ευκαιρία να παρακολουθήσετε την άσκηση «Αίσιος Οιωνός» που έγινε από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Πιστεύετε ότι τα drones είναι η μελλοντική εξέλιξη; Και ποιους τύπους εξοπλισμών μπορούμε να αναπτύξουμε για να εξασφαλίσουμε την ανεξαρτησία της χώρας;

ΝΙΚΟΣ.ΔΕΝΔΙΑΣ:

Θα το πάρω από εκεί που το άφησε ο Πρέσβης. Κατ’ αρχάς θα ήθελα να τον ευχαριστήσω για τα ευγενικά λόγια του προς την Ελλάδα, αλλά και για τον δικό του ρόλο στο ΝΑΤΟ, τον δικό του ρόλο στο να ηγείται στη Μόνιμη Αντιπροσωπεία των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και της νέας εποχής εν γένει για τη Συμμαχία.

Και γιατί μιλάω για τον ρόλο του ΝΑΤΟ; Ας είμαστε ειλικρινείς. Ζούμε σε εποχές επανάστασης, όλα πρέπει να αλλάξουν, αν θέλουμε να προστατεύσουμε τους εαυτούς μας, αν θέλουμε να κρατήσουμε ασφαλείς τις κοινωνίες μας θα πρέπει να αλλάξουμε τα πάντα και ο Πρέσβης το ξέρει πολύ καλύτερα από οποιονδήποτε βρίσκεται στην αίθουσα. Ο σύγχρονος στρατιωτικός εξοπλισμός δεν έχει να κάνει με τον προηγούμενο, με αυτόν που χρησιμοποιούσαμε στο παρελθόν. Τα μεγάλα άρματα ή οι μεγάλοι αριθμοί στρατού είναι η συνταγή για την καταστροφή.

Ήμουν στο Λονδίνο πριν από λίγες μέρες και είχα την ευκαιρία να συναντήσω έναν Στρατηγό, τον κ. Ζαλούζνι (Zaluzhnyi). Ίσως να μην τον γνωρίζατε, είναι ο Ουκρανός Στρατηγός που ηγείτο των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων για τρία χρόνια. Είχαμε μια μεγάλη συζήτηση. Παρεμπιπτόντως εγώ είμαι δικηγόρος, δεν μπορώ να προσποιηθώ ότι ξέρω να ηγηθώ ενός στρατού, όμως η συζήτηση ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακή.

Μου κατέδειξε πώς ένας σύγχρονος στρατός μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να σταματήσει έναν πολύ μεγαλύτερο αντίπαλο. Όμως για να γίνει αυτό, χρησιμοποιούνται καινοτόμες λύσεις -όχι μόνο drones- αλλά μια ολιστική προσέγγιση βάσει της οποίας χρησιμοποιούνται πέντε διαφορετικά επίπεδα. Δηλαδή, η θάλασσα, οι χερσαίες δυνάμεις, ο αέρας και φυσικά το διαδίκτυο. Όλα αυτά περιλαμβάνονται και αν δεν έχεις αυτή την ολιστική προσέγγιση δεν μπορείς να έχεις επιτυχία.

Προκειμένου να υπερασπιστείς λοιπόν, τη χώρα σου ή την Ευρώπη ή τον δημοκρατικό σύγχρονο κόσμο και προκειμένου να υπερασπιστείς τον χώρο του ΝΑΤΟ, πρέπει να κάνεις ακριβώς αυτό το πράγμα. Πρέπει να εκσυγχρονιστούμε, να αλλάξουμε τον τρόπο σκέψης μας. Άρα λοιπόν, αυτό είναι που πρέπει να κάνουμε.

Η άσκηση που αναφέρατε πραγματοποιήθηκε 100 χιλιόμετρα από εδώ και θα θέλαμε πάρα πολύ να επισκεφτεί ο Πρέσβης μια τέτοια άσκηση. Η άσκηση λοιπόν αυτή, δείχνει πώς μια ιδιωτική εταιρία μπορεί να παράγει συστήματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τον στρατό με τη σύγχρονη έννοια. Δηλαδή, να μην έχεις απλά ένα μεγάλο αριθμό στρατιωτικού εξοπλισμού αλλά να παράγεις στρατιωτική ικανότητα. Και την ικανότητα επίσης να αλλάξεις όλες τις πλατφόρμες στο πεδίο. Να αλλάξεις το λογισμικό, τις λύσεις, τον τρόπο με τον οποίο αλληλοεπιδρούν.

Εμείς λοιπόν, προσπαθούμε να υιοθετήσουμε νέες προσεγγίσεις. «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι ο όρος που χρησιμοποιούμε γιατί κι εκεί υπάρχουν τα πέντε επίπεδα που ανέφερα και προηγουμένως. Εν κατακλείδι λοιπόν, αυτό είναι που χρειαζόμαστε, να εκσυγχρονιζόμαστε ασταμάτητα γιατί αλλιώς δεν θα είμαστε ασφαλείς.

Αν δεν το κάνουμε, άλλοι θα το κάνουν. Και τότε θα είναι δύσκολα για εμάς.

ΜΑΝΟΣ ΚΑΡΑΤΑΡΑΚΗΣ:

Με άλλα λόγια, ο εκσυγχρονισμός προβλέποντας τι θα κάνει ο εχθρός, δηλαδή, να κάνεις σχέδια για το τι είδους απειλές μπορεί να αντιμετωπίσεις. Σήμερα μπορεί να είναι τα drones αλλά αύριο μπορεί να είναι κάτι άλλο. Θα πρέπει, λοιπόν, να έχεις την ικανότητα να σκεφτείς τι είδους απειλή θα αντιμετωπίσεις.

ΝΙΚΟΣ.ΔΕΝΔΙΑΣ:

Θα αναφέρω ένα παράδειγμα, το οποίο επικαλέστηκε προηγουμένως και ο Πρέσβης σχετικά με την άμυνα που χρησιμοποιούμε, είτε πρόκειται για αντι-drone, αντιπυραυλική άμυνα κτλ. Οι ιρανικοί πύραυλοι που καταρρίφθηκαν από τα ελληνικά “Patriot” στην Σαουδική Αραβία πήγαιναν τρεις φορές γρηγορότερα από άλλους πυραύλους.

Λοιπόν, μπορείτε να φανταστείτε, μιλάμε για ταχύτητα 4.000 χιλιομέτρων την ώρα! Στο μέλλον μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπίσουμε ακόμα πιο γρήγορους πυραύλους που θα πηγαίνουν με ταχύτητα 7.000 χιλιομέτρων. Σκεφτήκαμε λοιπόν, στο ξεκίνημα του 21ου αιώνα ότι η δημοκρατία και η ελεύθερη οικονομία είναι δεδομένη.

Τίποτα από αυτά δεν είναι δεδομένο. Ούτε καν η ελευθερία. Θα πρέπει να αγωνιστούμε για την ελευθερία. Θα πρέπει να την προστατεύσουμε. Πρέπει να οργανωνόμαστε για να προστατεύσουμε τη δημοκρατία μας, να προστατεύσουμε περιοχές όπου υπάρχουν ανθρώπινα δικαιώματα, ως κάτι το οποίο μπορεί να γίνει αποδεκτό σαν ένας κοινός παρονομαστής. Αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο.

ΜΑΝΟΣ ΚΑΡΑΤΑΡΑΚΗΣ:

Θα πάω τώρα πάλι στον κάθετο διάδρομο. Στην επόμενη ερώτησή μου, θα πρέπει να ρωτήσω τον Υπουργό σχετικά με τους συμμάχους, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία. Προσφάτως η Βουλγαρία, ζήτησε συνδρομή για να προστατεύσει τον εναέριο χώρο της, δεν ξέρουμε αν θα πάρουμε και μία τέτοια κλήση από τη Ρουμανία. Είχατε την ευκαιρία να συνομιλήσετε με αυτούς τους συμμάχους για το ελληνικό πρόγραμμα «Ατζέντα 2030» και πώς η Ελλάδα θα γίνει ένας μέτοχος σε σχέση με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και εξοπλισμούς και κατά πόσο παράλληλα με την ανακατασκευή των F-16 σε Viper; Βλέπετε την Ελλάδα να γίνεται «εξαγωγέας στρατιωτικής τεχνολογίας» για τους συμμάχους, όχι μόνο να προστατεύει με τα υπάρχοντα συστήματα, όπως π.χ. τα Patriot που προστατεύουν αυτή τη στιγμή τη Βουλγαρία και με τα F-16 τα οποία υπάρχουν στη Βόρεια Ελλάδα, αλλά υπάρχουν κι άλλα συστήματα;

ΝΙΚΟΣ.ΔΕΝΔΙΑΣ:

Σας ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Ήρθε η ώρα να κινητοποιήσουμε τα χρήματα που ουσιαστικά ξοδεύουμε για την Άμυνά μας. Όλα τα χρήματα που δίνουμε για την Άμυνα δημιουργούν ασφάλεια. Αυτό είναι το «νούμερο ένα» για τον πληθυσμό της χώρας, αλλά αν γίνει σωστά θα μπορούσε να οδηγήσει και σε ανάπτυξη. Θα μπορούσε να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, καινοτομία και τεχνολογία διττής χρήσης.

Άρα λοιπόν, δεν θα μπορούσε να αμφισβητηθεί η τεχνολογία που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στον πολιτικό βίο. Αυτή είναι η πικρή αλήθεια είναι ότι οι πόλεμοι είναι οι περίοδοι κατά τις οποίες δημιουργούνται νέες τεχνολογικές καινοτόμες λύσεις. Για παράδειγμα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο φτιάχτηκαν οι μηχανές τζετ. Για εμάς λοιπόν την Ελλάδα όπου έχει ξοδέψει εκατοντάδες εκατομμύρια για την Άμυνα, δεν το έχει αξιοποιήσει μέχρι τώρα.

Αυτό που προσπαθεί λοιπόν να κάνει η τωρινή Κυβέρνηση, μέσω του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας, είναι να δημιουργήσει μια οντότητα η οποία θα μετατρέψει την ανάγκη δημιουργίας καινοτόμων λύσεων για την Άμυνα σε λύσεις ανάπτυξης και απασχόλησης στον οικονομικό μας βίο. Αυτό λοιπόν είναι εξαγώγιμο, όμως όχι με την παλιά έννοια της εξαγωγής, αλλά στο πλαίσιο μιας συνεργασίας με άλλες αγορές μέσω του διαμοιρασμού ιδεών, προκειμένου να βρούμε το κεφάλαιο που απαιτείται γιατί φυσικά και τα έξοδα, είναι πολύ σημαντικά και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να παρέχουν λύσεις σε άλλους συμμάχους όπως η Βουλγαρία.

Για παράδειγμα ο «Κένταυρος», το αντί-drone σύστημα για το οποίο είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι. Είναι κάτι το οποίο θα μπορεί να δοθεί σε άλλους. Κι επίσης κάποιες άλλες χώρες μπορούν να το βελτιώσουν ακόμα περαιτέρω. Αυτό είναι αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε.

Επιτρέψτε μου επίσης, ένα σύντομο σχόλιο σχετικά με όσα είπε ο Πρέσβης. Είμαι ευγνώμων και καταλαβαίνω ότι συνειδητοποιεί τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η Αλεξανδρούπολη.

Η Αλεξανδρούπολη μπήκε στον χάρτη του ΝΑΤΟ το 2019 όταν υπέγραψα με την ιδιότητά μου ως Υπουργός Εξωτερικών, τη σχετική Συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τότε, λοιπόν, όλα αυτά ακούγονταν κάπως περίεργα. Αν κάποιος Υπουργός Άμυνας μιλούσε το 2015 στους ετέρους ομολόγους του στο ΝΑΤΟ για την Αλεξανδρούπολη δεν θα την γνώριζε κανένας, ενώ τώρα όλοι ξέρουν που βρίσκεται.

Αυτό δεν οφείλεται στο γεγονός ότι βελτιώσαμε τις γνώσεις μας στην γεωγραφία, αλλά οφείλεται στο γεγονός ότι η Αλεξανδρούπολη παίζει πολύ σημαντικό ρόλο σε μια σειρά πραγμάτων. Τα Στενά του Βοσπόρου, λόγω της γεωγραφίας, παίζουν κι αυτά πολύ σημαντικό ρόλο. Αυτό που μπορεί να κάνει η Ελλάδα είναι να δημιουργήσει τον κάθετο διάδρομο σε συνεργασία με τις ΗΠΑ, προκειμένου να τροφοδοτήσει με ενέργεια πάρα πολλές χώρες κατά μήκος του.

Στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Ουίνστων Τσώρτσιλ προσπαθούσε ακριβώς να λύσει αυτό το πρόβλημα. Τότε, λοιπόν, η Ρωσία ήταν ένας σύμμαχος, η Οθωμανική Αυτοκρατορία μαζί με τις Κεντρικές Δυνάμεις ήταν οι εχθροί και ο Ουίνστων Τσώρτσιλ επιθυμούσε να επανατροφοδοτήσει την Ρωσία και δεν μπορούσε να το καταφέρει. Έπρεπε, λοιπόν, να αναδιοργανώσει διάφορες επιχειρήσεις. Αν, λοιπόν, υπήρχε η Αλεξανδρούπολη και αν υπήρχε ο Κάθετος Διάδρομος εκείνη την εποχή, ο Ά Παγκόσμιος Πόλεμος θα είχε πολύ διαφορετική έκβαση και ενδεχομένως τα αποτελέσματα του 1918 να ήταν διαφορετικά.

Θυμάστε ενδεχομένως, τις επιχειρήσεις που έγιναν το 1915. Έχουμε, όμως, τον Δήμαρχο της Αλεξανδρούπολης μαζί μας, που θα μπορούσε να μας πει περισσότερα για τον ρόλο της πόλης του.

ΜΑΝΟΣ ΚΑΡΑΤΑΡΑΚΗΣ:

Κύριε Υπουργέ, ο Πρωθυπουργός ήταν στις Βρυξέλλες σήμερα και μίλησε για την κρίση, για τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και ένα από αυτά που είναι να γίνουν έχει να κάνει με το Μεταναστευτικό. Πώς σκοπεύετε να το αντιμετωπίσετε αυτό το ζήτημα; Πιστεύετε ότι θα προσπαθήσει όλο το ζήτημα να εργαλειοποιηθεί από τους γείτονες;

ΝΙΚΟΣ.ΔΕΝΔΙΑΣ:

Νομίζω το θέμα της παράνομης μετανάστευσης ήταν ένα θέμα που αντιμετώπισα το 2012-2013 και τότε διαχειριστήκαμε με επιτυχία τα σύνορα. Αυτό επαναλήφθηκε και το 2020, αν θυμάστε, τότε είχαμε και πάλι το θέμα με τα ευρωπαϊκά σύνορα.

Είμαι πεπεισμένος όμως, τώρα ότι εμείς οι Έλληνες, εμείς οι Ευρωπαίοι, εμείς τα μέλη του ΝΑΤΟ, μπορούμε να διαχειριστούμε το θέμα αυτό με ανθρωπιστικό τρόπο. Μη με παρεξηγήσετε, δεν μπορούμε να επιτρέψουμε σε “traffickers” να κάνουν αυτό που είχαν προκαλέσει. Αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή στον κόσμο, είναι ότι μεγάλα δίκτυα από “traffickers” εκμεταλλεύονται την ένδεια του κόσμου. Έχει αναχθεί σε μια μεγάλη βιομηχανία και δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να συμβαίνει αυτό. Πρέπει να προστατεύσουμε τα σύνορά μας, είναι συνταγματικό δικαίωμα και η Κυβέρνηση θα το κάνει με κάθε τίμημα.

Στο περιθώριο του 4ου Φόρουμ για την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη, ο κ. Δένδιας είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο των ΗΠΑ Πρέσβη Μάθιου Γουΐτακερ, στη διάρκεια της οποίας οι δύο άνδρες συνομίλησαν για τις στρατηγικές αμυντικές σχέσεις Ελλάδος - ΗΠΑ τόσο στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ όσο και σε διμερές επίπεδο. Επιπλέον, αντάλλαξαν απόψεις για την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων ασφαλείας.

Μετά τη συνάντηση, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Θα ήθελα καταρχάς να πω πόσο χαρούμενος είμαι που ο Πρέσβης των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ είναι εδώ μαζί μας, ο κ. Γουΐτακερ. Είναι μια μεγάλη ευκαιρία και να ανταλλάξουμε απόψεις για την κατάσταση, αλλά επίσης και να συζητήσουμε το θέμα της ελληνικής συμμέτοχης στο ΝΑΤΟ, το τι ρόλο έχουμε στη Συμμαχία, το τι ρόλο μπορεί να παίξει στη Συμμαχία, για τη σταθερότητα, για την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Από εκεί και πέρα όμως, όπως ξέρετε, είναι μια ημέρα πάλι σημαντική, είχαμε την κατάρριψη των βαλλιστικών πυραύλων από την ελληνική συστοιχία “Patriot” που προστατεύει εγκαταστάσεις “Aramco” στη Σαουδική Αραβία.

Κατά την άποψη μου -το είπα και το ξαναλέω και όχι μόνο αυτό- έτσι προστατεύεται το επίπεδο ζωής των Ευρωπαίων και των Ελλήνων πολίτων. Η διαρκής αύξηση της τιμής του πετρελαίου, η οποία θα συνεχίσει όσο καταστρέφονται εγκαταστάσεις άντλησης και επεξεργασίας πετρελαίου ή φυσικού αεριού, βλάπτει την καθημερινότητα και του Ευρωπαίου πολίτη και του Έλληνα πολίτη και κάθε πολίτη στον κόσμο.

Πάλι τελειώνοντας, θέλω να πω ότι είναι μεγάλη μου χαρά να βρίσκομαι για άλλη μια φορά στην Αλεξανδρούπολη. Ξέρετε ότι είμαι επίτιμος δημότης της πόλης. Είναι η μόνη πόλη στην οποία είμαι επίτιμος δημότης και όπως ξέρετε, η συμφωνία που έβαλε την Αλεξανδρούπολη στον γεωπολιτικό χάρτη, η Συμφωνία μας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η MDCA, φέρει την υπογραφή μου.

Σας ευχαριστώ πολύ».