Image
Σάββατο 30 Αυγούστου 2025 09:55 Υγεία
 

Σκάλισμα μύτης: Η απρόσμενη συνήθεια που ίσως αυξάνει τον κίνδυνο για Αλτσχάιμερ


Ας το παραδεχτούμε: όλοι έχουμε δει (ή πιάσει) κάποιον να… «σκαλίζει» τη μύτη του. Αμήχανο; Ναι. Αθώο; Ίσως όχι τόσο. Νέα έρευνα δείχνει μια πιθανή σύνδεση ανάμεσα στο «σκάλισμα» της μύτης και σε αυξημένο κίνδυνο για Αλτσχάιμερ, επειδή η βλάβη στον ευαίσθητο ρινικό ιστό μπορεί να ανοίξει «πόρτα» για βακτήρια που φτάνουν μέχρι τον εγκέφαλο.

Τι βρήκαν οι επιστήμονες (σε ποντίκια)

Η μελέτη (Scientific Reports) εξέτασε το βακτήριο Chlamydia pneumoniae, γνωστό για λοιμώξεις που μπορεί να φτάσουν και στους πνεύμονες.

  • Στα ποντίκια, το μικρόβιο ταξίδεψε από τη ρινική κοιλότητα στον εγκέφαλο μέσω του οσφρητικού νεύρου.
  • Όταν ο ρινικός ιστός ήταν τραυματισμένος, η λοίμωξη επιδεινώθηκε.
  • Ο εγκέφαλος αντέδρασε με αυξημένη παραγωγή αμυλοειδούς-β, πρωτεΐνης που μπορεί να συσσωρευτεί σε πλάκες — γνώρισμα που συχνά παρατηρείται σε Αλτσχάιμερ.
  • Η εξάπλωση στα ποντίκια ήταν γρήγορη: 24 έως 72 ώρες.

Σημαντικό: Η σύνδεση δεν έχει επιβεβαιωθεί στους ανθρώπους. Οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται ανθρώπινες μελέτες.

Τι μπορώ να κάνω μέχρι τότε;

Οι επιστήμονες προτείνουν να αποφεύγουμε τόσο το «σκάλισμα» της μύτης όσο και το τράβηγμα των τριχών της, γιατί και τα δύο τραυματίζουν τον προστατευτικό ρινικό ιστό.

Τι είναι η νόσος Αλτσχάιμερ

Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι μια προοδευτική διαταραχή του εγκεφάλου που καταστρέφει τη μνήμη και τις γνωστικές δεξιότητες και, αργότερα, επηρεάζει ακόμη και απλές καθημερινές δραστηριότητες. Είναι η συχνότερη μορφή άνοιας.

  • Περίπου 55 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με άνοια, και 60–70% εκτιμάται ότι έχουν Αλτσχάιμερ.
  • Ο κίνδυνος αυξάνεται κατακόρυφα μετά τα 65.
  • Θεραπεία δεν υπάρχει προς το παρόν, αλλά υπάρχουν τρόποι διαχείρισης και επιβράδυνσης της εξέλιξης των συμπτωμάτων.

Ποια είναι τα πρώιμα σημάδια που αξίζει να προσέξεις

Η απώλεια μνήμης είναι το βασικό σύμπτωμα, ειδικά για πρόσφατα γεγονότα ή συνομιλίες. Με τον χρόνο, μπορούν να εμφανιστούν και άλλα:

  • Επανάληψη δηλώσεων/ερωτήσεων.
  • Ξεχασμένα ραντεβού, συζητήσεις, εκδηλώσεις.
  • Λάθος τοποθέτηση αντικειμένων σε ασυνήθιστα μέρη.
  • Προσανατολισμός: χάσιμο σε γνώριμα μέρη.
  • Ονόματα/λέξεις: δυσκολία ανάκλησης ονομάτων ή εύρεσης λέξεων.
  • Συγκέντρωση/σκέψη: ιδιαίτερα σε αφηρημένες έννοιες (π.χ. αριθμοί), διαχείριση οικονομικών, πληρωμές λογαριασμών.
  • Κρίση/απόφαση: ρούχα ακατάλληλα για τον καιρό, κακές επιλογές στην οδήγηση.
  • Καθημερινότητα: δυσκολία σε βασικές πράξεις (ντύσιμο, μπάνιο).
  • Διάθεση/συμπεριφορά: κατάθλιψη, απώλεια ενδιαφέροντος, κοινωνική απόσυρση, αλλαγές διάθεσης, δυσπιστία, θυμός/επιθετικότητα, διαταραχές ύπνου, άσκοπη περιπλάνηση, απώλεια αναστολών, παραισθήσεις.
  • Σε προχωρημένα στάδια, οι επιπλοκές (π.χ. αφυδάτωση, υποσιτισμός, λοιμώξεις) μπορεί να γίνουν απειλητικές για τη ζωή.

Γιατί μας αφορά όλους

Έως και 9 στους 10 ανθρώπους παραδέχονται ότι «σκαλίζουν» τη μύτη τους — μια συνήθεια που φαίνεται αθώα, αλλά ίσως να μην είναι. Ακόμη κι αν τα τωρινά δεδομένα προέρχονται από ποντίκια, ανοίγουν έναν δρόμο για να κατανοήσουμε πώς ξεκινά η νόσος και πώς ίσως να την προλάβουμε.

Μια παγκόσμια υπενθύμιση

Η Παγκόσμια Ημέρα Αλτσχάιμερ είναι κάθε 21 Σεπτεμβρίου. Το μήνυμα για το 2023 ήταν: «Ποτέ πολύ νωρίς, ποτέ πολύ αργά» (Never too early, never too late) — εστιάζοντας στους παράγοντες κινδύνου, την έγκαιρη παρέμβαση, τον υγιεινό τρόπο ζωής και την τακτική παρακολούθηση υγείας. Με περίπου 50 εκατομμύρια ανθρώπους να ζουν με Αλτσχάιμερ ή συναφείς μορφές άνοιας και εκατομμύρια νέες διαγνώσεις κάθε χρόνο, η ενημέρωση και η στήριξη είναι ζωτικής σημασίας.

Το «σκάλισμα» της μύτης ίσως να μην είναι τόσο «αθώο». Μέχρι να υπάρξουν ανθρώπινες μελέτες που θα επιβεβαιώσουν (ή όχι) τη σύνδεση, κράτα τη μύτη μακριά από τα δάχτυλα, πρόσεχε τον ρινικό ιστό σου και, το σημαντικότερο, μάθε τα σημάδια της νόσου για σένα και τους ανθρώπους σου. Αν κάτι σε ανησυχεί, συζήτησέ το με γιατρό.

Διαβάστε ακόμα: Συναγερμός για τα ελληνικά αυγά: Βρέθηκαν χημικές ουσίες PFAS πάνω από τα όρια της Ε.Ε.

madata.gr
Κάντε Like το daypress.gr