Παρά τον συνεχή εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού και τις μεγάλες επενδύσεις σε οπλικά συστήματα, η εικόνα στο ανθρώπινο δυναμικό των Ένοπλες Δυνάμεις προκαλεί έντονη ανησυχία. Το πρόβλημα δεν αφορά τα μέσα, αλλά τους ανθρώπους: σήμερα, ο Ελληνικός Στρατός εμφανίζει ελλείψεις που ισοδυναμούν με 20 ολόκληρες ταξιαρχίες.
Η βασική αιτία δεν είναι μόνο το δημογραφικό πρόβλημα και η υπογεννητικότητα, αλλά και η μαζική αποφυγή της στρατιωτικής θητείας. Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Άμυνας, δεκάδες χιλιάδες νέοι δεν κατατάσσονται, δημιουργώντας σοβαρά κενά στη στελέχωση των μονάδων.
Τι σημαίνει «ταξιαρχία Ι5»
Ο χαρακτηρισμός Ι5 αφορά την ανώτατη κατηγορία σωματικής ή ψυχικής ακαταλληλότητας για στράτευση και οδηγεί σε πλήρη απαλλαγή, τόσο σε καιρό ειρήνης όσο και σε περίοδο επιστράτευσης. Η απόφαση λαμβάνεται από υγειονομικές επιτροπές μετά από αξιολόγηση παθολογικών ή ψυχιατρικών προβλημάτων.
Στην πράξη, ωστόσο, έχει διαπιστωθεί ότι ενώ αρκετοί δικαιούνται πράγματι την απαλλαγή, πολλοί άλλοι αξιοποιούν το σύστημα για να αποφύγουν τη θητεία, χωρίς να συντρέχει ουσιαστικός λόγος. Το αποτέλεσμα είναι μονάδες με μειωμένο προσωπικό και περιορισμένες επιχειρησιακές δυνατότητες.
60.000 νέοι εκτός στρατεύματος
Μια ταξιαρχία αντιστοιχεί περίπου σε 3.000 άνδρες. Με δεδομένες τις 20 «ταξιαρχίες Ι5», προκύπτει ένα έλλειμμα της τάξης των 60.000 νέων που κανονικά θα έπρεπε να υπηρετούν.
Κάποιοι από αυτούς ζουν στο εξωτερικό, άλλοι επικαλούνται ψυχολογικά προβλήματα, ενώ αρκετοί αποφεύγουν τη θητεία χωρίς σαφή αιτιολογία.
Τα στοιχεία που κατατέθηκαν στη Βουλή
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας έχει παρουσιάσει στοιχεία που αποτυπώνουν το εύρος του προβλήματος:
Πάνω από 35.000 νέοι την τελευταία τριετία δεν κατατάχθηκαν επικαλούμενοι ψυχολογικά προβλήματα.
Σχεδόν 39.000 θεωρούνται ανυπότακτοι, διαμένοντας στο εξωτερικό χωρίς να έχουν εκπληρώσει τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις.
Συνολικά, εκτιμάται ότι κάθε χρόνο περίπου 23.000 νέοι αποφεύγουν τη θητεία, προκαλώντας συστηματικά κενά στις μονάδες.
Σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΘΑ, περίπου 7 στις 10 απαλλαγές βασίζονται σε ψυχολογικά αίτια και όχι σε οργανικά προβλήματα υγείας, γεγονός που έχει εγείρει ερωτήματα για την αυστηρότητα και την αξιοπιστία των υγειονομικών ελέγχων.
Αυστηρότερα κριτήρια από εδώ και στο εξής
Όπως επισημαίνουν κύκλοι του Πενταγώνου, η έλλειψη προσωπικού δεν αποτελεί απλώς διοικητικό πρόβλημα, αλλά ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Για τον λόγο αυτό, προωθούνται αλλαγές ώστε οι απαλλαγές από τη θητεία να δίνονται μόνο σε όσους διαθέτουν αποδεδειγμένα σοβαρά προβλήματα υγείας.
Τα αιτήματα για αναβολή ή απαλλαγή θα εξετάζονται με αυστηρότερα και σαφέστερα κριτήρια, περιορίζοντας τα περιθώρια κατάχρησης. Στόχος, σύμφωνα με το Υπουργείο Άμυνας, δεν είναι η τιμωρία, αλλά η ισονομία και η διαφάνεια, ώστε όλοι οι πολίτες να αντιμετωπίζονται με τους ίδιους κανόνες.
Η εικόνα των «20 ταξιαρχιών Ι5» λειτουργεί ως προειδοποίηση: χωρίς επαρκές ανθρώπινο δυναμικό, ακόμη και ο πιο σύγχρονος εξοπλισμός δεν αρκεί για να διασφαλίσει την επιχειρησιακή ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων.
Διαβάστε ακόμα: Εγνατία Οδός: Αυξάνονται τα διόδια από 1η Ιανουαρίου 2026