Την Καθαρά Δευτέρα, στην παραδοσιακή εκδήλωση του Αγά στο χωριό Μεστά της Χίου, η οποία συνήθως περιλαμβάνει σάτιρα και δίκες για διάφορα παραπτώματα, η επιλογή θεματολογίας προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και οργή. Σε μια θλιβερή σάτιρα, το θέμα του φετινού αστείουήταν το πρόσφατο τραγικό ναυάγιο που οδήγησε στο θάνατο 15 μεταναστών ανοιχτά του νησιού.
Το ατυχές "αστείο" που προκάλεσε θύελλα
Η εκδήλωση, στην οποία συμμετείχε και ο διοικητής του νοσοκομείου Χίου, Χρήστος Τσιαχρής, περιλάμβανε έναν συνταξιούχο γιατρό που, σε μια κίνηση απίστευτης ασέβειας, δήλωσε πως οι νεκροί μετανάστες "ήταν λίγοι" και πως "έπρεπε να φύγουν όλοι". Αυτό το σχόλιο έγινε ενώπιον δεκάδων ανθρώπων και προκάλεσε άμεσες και έντονες αντιδράσεις. Μια γυναίκα, με θάρρος, ανέβηκε στην εξέδρα και δήλωσε δημόσια ότι είναι ντροπή να γίνεται "χαβαλές" με τον θάνατο τόσων ανθρώπων, επισημαίνοντας την ανεπάρκεια της ηγεσίας που επέτρεψε τέτοια συμπεριφορά.
Ο ρόλος του διοικητή του νοσοκομείου
Ο διοικητής του νοσοκομείου, ο οποίος παρακολουθούσε την εκδήλωση, δεν αντέδρασε ούτε προσπάθησε να σταματήσει ή να καταδικάσει τα λεγόμενα του γιατρού, κάτι που οδήγησε σε περαιτέρω καταδίκες από τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος καυτηρίασε τη σιωπή του και την έλλειψη ευαισθησίας σε ένα τόσο σοβαρό ζήτημα. Η ανακοίνωση του κόμματος κατηγορεί τον διοικητή για την αποδοχή του ρατσιστικού μίσους, ενώ τονίζει ότι ο ίδιος έζησε από κοντά τις δραματικές συνέπειες του ναυαγίου.
Πολιτικές αντιδράσεις και κοινωνική κατακραυγή
Η εκδήλωση πυροδότησε μια καταιγίδα πολιτικών αντιδράσεων. Ο ΣΥΡΙΖΑ εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία καταδικάζει την εκδήλωση ως εξόχως ρατσιστική και επιθετική, και ζητά εξηγήσεις τόσο από τον διοικητή του νοσοκομείου όσο και από το υπουργείο Υγείας, το οποίο είχε διορίσει τον διοικητή. Η κριτική δεν περιορίστηκε μόνο στο πολιτικό επίπεδο, καθώς πολλές ανθρωπιστικές οργανώσεις και απλοί πολίτες εξέφρασαν τη δυσαρέσκεια και την απογοήτευσή τους για αυτή τη θλιβερή διακωμώδηση ενός τόσο σοβαρού ανθρώπινου δράματος.
Το υπόβαθρο της εκδήλωσης
Το έθιμο του "Αγά", που σχετίζεται με την Καθαρά Δευτέρα, έχει τις ρίζες του σε μια μορφή λαϊκής σάτιρας και δικαιοσύνης, όπου οι συμμετέχοντες "δικάζονται" για μικρά παραπτώματα. Αυτή τη φορά, όμως, το θέμα της "δίκης" ήταν ιδιαίτερα άστοχο, καθώς επέλεξαν να εμπλέξουν το πρόσφατο τραγικό γεγονός του ναυαγίου που συντάραξε την τοπική κοινωνία και τη χώρα γενικότερα.
Η στάση της τοπικής κοινωνίας
Η τοπική κοινωνία της Χίου, που βρέθηκε πολλές φορές στο επίκεντρο της προσφυγικής κρίσης, είναι διχασμένη. Πολλοί κάτοικοι εξέφρασαν την αγανάκτησή τους για το γεγονός ότι οι διοργανωτές της εκδήλωσης θεώρησαν κατάλληλο να διακωμωδήσουν ένα τόσο σοβαρό θέμα. Άλλοι υπερασπίστηκαν το έθιμο, υποστηρίζοντας ότι πάντα περιείχε στοιχεία σάτιρας και πως το θέμα ξέφυγε λόγω της γενικότερης κοινωνικής έντασης που επικρατεί στο νησί.
Η εκδήλωση στα Μεστά της Χίου έχει ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση για το πώς χρησιμοποιούνται τα λαϊκά έθιμα στη σύγχρονη κοινωνία και πόσο εύκολα μπορούν να μετατραπούν σε εργαλεία διχασμού και μίσους όταν δεν υπάρχει η απαιτούμενη ευαισθησία και κατανόηση για τα ευαίσθητα ζητήματα της εποχής μας.